1b_IFFFC042_000053[1]

150 jaar gevangenis in Ieper

  • Object

Constant Jéhotte: Gedenkpenning voor de opening van de “Maison d’Arrêt cellulaire à Ypres”, 1876 (Yper Museum SM 002570)

Exact 150 jaar geleden, in 1876, wordt de gevangenis in de Elverdingestraat in gebruik genomen. Deze penning is een souvenir aan dat moment.

Yper Museum, SM 002570

De Ieperse gevangenis kent een lange geschiedenis. Al in 1847 krijgt architect Joseph Dumont, dé specialist in gevangenis, opdracht van het stadsbestuur om een gevangenis te ontwerpen. Op de Salon van Brussel in 1848 toont hij niet minder dan zeventien ontwerpen voor diverse gebouwen, waaronder zes plannen van gevangenissen, al of niet in aanbouw, te Brussel, Dinant, Luik, Leuven en Ieper. Om ongekende redenen wordt de bouw in Ieper uitgesteld.

Pas in 1871 komt er eindelijk schot in de zaak. Stad Ieper staat een stuk grond af dat tot 1854 een onderdeel van de vestingen was. In opdracht van het Ministerie van Justitie bouwen de aannemers Berdal en Levêque uit Quaregnon tussen 1873 en 1876 een nieuw arresthuis. Totale kostprijs: 631.620,25 fr.

Op de gedenkpenning staat echter Théophile Bureau als ingenieur-architect vermeld. Wie de gevangenis van Ieper vergelijkt met de gebouwen van Dumont, stelt vast dat dezelfde stijlkenmerken zich vertonen. Ook de gevangenis van Ieper ziet eruit als een strenge burcht met centraal een kapel. Op het grondplan staan de individuele cellen aangeduid: gevangenen moeten in isolatie aan hun zelfverbetering werken.

De start van de gevangenis

Uiteindelijk nemen op 22 april 1876 de eerste gevangenen hun intrek in het nieuwe "maison d'arrêt cellulaire".

Bij de start zijn er 74 cellen voor mannen en 20 voor vrouwen. Het personeel bestaat uit een bestuurder, een rekenplichtige, een geneesheer, een onderwijzer, een aalmoezenier, vijf bewakers (voor de mannen), 2 kloosterzusters-bewaaksters (voor de vrouwen), een organist-zanger en een boodschaploper-barbier.

de gedenkpenning

De maker van de gedenkpenning, Constant Jéhotte (1809-1882), was een bekende médailleur uit Luik. Voor de openingen van de gevangenissen van Doornik (1872), Hoei (1873), Mechelen (1874), Neufchateau (1875), Veurne (1876) en Namen (1877) maakte hij gelijkaardige penningen. Uit die lijst blijkt dat de Ieperse gevangenis een van de vele was die in die jaren tot stand kwamen. Behalve die van Neufchateau en Veurne zijn de meeste nog steeds in gebruik.

Yper Museum, SM 002570

Antony: Gezicht op de gevangenis en de waterreservoirs ervoor, genomen van de watertoren, 2 augustus 1911. De kapel neemt een centrale plaats is.

Meer weten over de geschiedenis van deze locatie? Een inkijk in de gevangenis van vandaag krijgen? Bezoek dan de panelententoonstelling 'In verzekerde bewaring'.

Meer over de tentoonstelling

In Flanders Fields Museum, foto Anthony